{"id":12404,"date":"2023-04-19T12:59:52","date_gmt":"2023-04-19T10:59:52","guid":{"rendered":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/?page_id=12404"},"modified":"2023-04-27T05:32:27","modified_gmt":"2023-04-27T03:32:27","slug":"samisk-litteratur-inledning","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/samisk-litteratur-inledning\/","title":{"rendered":"Samisk litteratur: En inledning"},"content":{"rendered":"<body>\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:65%\">\n<h1 class=\"wp-block-heading has-vivid-red-color has-text-color\">Samisk litteratur<\/h1>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">En utst\u00e4llning om S\u00e1pmis litter\u00e4ra historia<\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:35px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Den samiska litteraturens historia \u00e4r l\u00e5ng och kantad av b\u00e5de sv\u00e5righeter, motst\u00e5nd och triumfer. Anne Wuolab och Johan Sandberg McGuinne leder oss i sin specialskrivna presentation <a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/forfattare\/SandbergMcGuinneJ\/titlar\/LitteraturensSapmi\/sida\/1\/etext\">Litteraturens S\u00e1pmi<\/a> genom mer \u00e4n 400 \u00e5r av skriven litteratur och ber\u00e4ttar ocks\u00e5 om det som fanns l\u00e5ngt tidigare:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<script type=\"text\/javascript\">jQuery(function() { _initLayerSlider( '#layerslider_117_u7xwgq0ipv03', {createdWith: '7.6.8', sliderVersion: '7.7.7', marginTop: '5px', marginBottom: '5px', autoStart: false, skin: 'v6', navPrevNext: false, hoverPrevNext: false, navStartStop: false, navButtons: false, showCircleTimer: false, useSrcset: true, skinsPath: 'https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/plugins\/LayerSlider\/assets\/static\/layerslider\/skins\/', performanceMode: true}); });<\/script><link href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\/css?family=Libre+Bodoni:100,100i,200,200i,300,300i,400,400i,500,500i,600,600i,700,700i,800,800i,900,900i%7CLato:100,100i,200,200i,300,300i,400,400i,500,500i,600,600i,700,700i,800,800i,900,900i\" rel=\"stylesheet\"><div id=\"layerslider_117_u7xwgq0ipv03\"  class=\"ls-wp-container fitvidsignore ls-selectable\" style=\"width:1280px;height:500px;margin:0 auto;\"><div class=\"ls-slide\" data-ls=\"bgcolor:#ad6353;transition2d:143;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"500\" src=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-117-slide-1.jpg\" class=\"ls-tn\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-117-slide-1.jpg 1280w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-117-slide-1-300x117.jpg 300w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-117-slide-1-1024x400.jpg 1024w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-117-slide-1-768x300.jpg 768w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-117-slide-1-480x188.jpg 480w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><a style=\"\" class=\"ls-l\" href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/f%C3%B6rfattare\/SandbergMcGuinneJ\/titlar\/LitteraturensSapmi\/sida\/1\/etext\" target=\"_self\"><span style=\"text-align:left;font-style:normal;text-decoration:none;text-transform:none;letter-spacing:0px;background-position:0% 0%;background-repeat:no-repeat;background-clip:border-box;overflow:visible;top:100px;left:90px;width:1100px;height:350px;font-family:'Libre Bodoni';color:#faf7f7;line-height:54px;white-space:normal;-webkit-background-clip:border-box;\" class=\"ls-text-layer\">\u201dN\u00e4r v\u00e5ra r\u00f6ster f\u00f6r f\u00f6rsta g\u00e5ngen fastnade som bokst\u00e4ver p\u00e5 papper hade v\u00e5rt folk redan i tusentals \u00e5r ristat sina jojkar p\u00e5 bergh\u00e4llar i form av h\u00e4llristningar fr\u00e5n Alta i norr till V\u00e4ster\u00e5s i s\u00f6der, och l\u00e5tit m\u00e5lade trumskinn fyllas av episka ber\u00e4ttelser, l\u00e5ngt innan det latinska alfabetet b\u00f6rjade r\u00f6ra sig \u00f6ver den europeiska kontinenten mot v\u00e5ra breddgrader.\u201d<\/span><\/a><\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Reinsdyr_helleristninger_i_alta.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"12654\" src=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Reinsdyr_helleristninger_i_alta-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12654\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Reinsdyr_helleristninger_i_alta-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Reinsdyr_helleristninger_i_alta-300x200.jpg 300w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Reinsdyr_helleristninger_i_alta-768x512.jpg 768w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Reinsdyr_helleristninger_i_alta-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Reinsdyr_helleristninger_i_alta-480x320.jpg 480w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Reinsdyr_helleristninger_i_alta.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n<figcaption class=\"blocks-gallery-caption wp-element-caption\"><em>H\u00e4llristning i Alta, foto av <a href=\"https:\/\/sv.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A4llristningarna_i_Alta#\/media\/Fil:Reinsdyr_helleristninger_i_alta.jpg\">Andreas Haldorsen<\/a> (<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/3.0\/deed.sv\" target=\"_blank\">CC BY-SA 3.0<\/a>).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Tanken med utst\u00e4llningen h\u00e4r i Diktens Museum \u00e4r att trampa upp ett antal olika stigar till det digitala litter\u00e4ra S\u00e1pmi. Som Johan Sandberg McGuinne och Anne Wuolab ocks\u00e5 skriver: <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:15px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<script type=\"text\/javascript\">jQuery(function() { _initLayerSlider( '#layerslider_116_16lp3d3vyixtj', {createdWith: '7.6.8', sliderVersion: '7.7.1', marginTop: '5px', marginBottom: '5px', autoStart: false, skin: 'v6', navPrevNext: false, hoverPrevNext: false, navStartStop: false, navButtons: false, showCircleTimer: false, useSrcset: true, skinsPath: 'https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/plugins\/LayerSlider\/assets\/static\/layerslider\/skins\/', performanceMode: true}); });<\/script><div id=\"layerslider_116_16lp3d3vyixtj\"  class=\"ls-wp-container fitvidsignore ls-selectable\" style=\"width:1280px;height:400px;margin:0 auto;\"><div class=\"ls-slide\" data-ls=\"bgcolor:#628eba;transition2d:143;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"400\" src=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-116-slide-1-2.jpg\" class=\"ls-tn\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-116-slide-1-2.jpg 1280w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-116-slide-1-2-300x94.jpg 300w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-116-slide-1-2-1024x320.jpg 1024w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-116-slide-1-2-768x240.jpg 768w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ls-project-116-slide-1-2-480x150.jpg 480w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><a style=\"\" class=\"ls-l\" href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/f%C3%B6rfattare\/SandbergMcGuinneJ\/titlar\/LitteraturensSapmi\/sida\/1\/etext\" target=\"_blank\" data-ls=\"durationin:600;easingin:easeOutQuad;fadein:false;rotateyin:90;\"><ls-layer style=\"text-align:left;font-style:normal;text-decoration:none;text-transform:none;letter-spacing:0px;background-position:0% 0%;background-repeat:no-repeat;background-clip:border-box;overflow:visible;top:81px;left:90px;width:1100px;height:300px;font-family:'Libre Bodoni';color:#faf7f7;line-height:55px;font-size:36px;white-space:normal;-webkit-background-clip:border-box;\" class=\"ls-text-layer\">\u201dTrots att utomst\u00e5ende betraktare \u00f6msom osynliggjort och \u00f6msom framst\u00e4llt v\u00e5rt folk enbart som objekt, inte som subjekt, har vi of\u00f6rtr\u00f6ttligt fortsatt att dela v\u00e5ra myter, historier och observationer med varandra och alla andra som tagit sig tid att lyssna p\u00e5 oss.\u201d<\/ls-layer><\/a><\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Ta er tid att lyssna till de samiska r\u00f6sterna. De \u00e4r n\u00f6dv\u00e4ndiga b\u00e5de f\u00f6r samer och andra svenskar f\u00f6r att vi ska kunna f\u00f6rst\u00e5 v\u00e5rt lands historia, v\u00e5r kultur och till sist oss sj\u00e4lva.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:34px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading has-text-align-right\">CAI ALFREDSON<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\" style=\"font-size:12px\">Redakt\u00f6r<br>Litteraturbanken<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:35%\">\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/samisk-litteratur-inledning\/\" data-type=\"page\" data-id=\"12404\">EN INLEDNING<\/a><br><a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/samisk-litteratur-den-forste-forfattaren\/\" data-type=\"page\" data-id=\"12408\">DEN F\u00d6RSTE F\u00d6RFATTAREN<\/a><br><a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/samisk-litteratur-politiska-pionjarer\/\" data-type=\"page\" data-id=\"12411\">POLITISKA PIONJ\u00c4RER<\/a><br><a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/samisk-litteratur-tva-1970-talsforfattare\/\" data-type=\"page\" data-id=\"12413\">TV\u00c5 1970-TALSF\u00d6RFATTARE<\/a><br><a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/samisk-litteratur-varldsberomda-jojkar\/\" data-type=\"page\" data-id=\"12417\">V\u00c4RLDSBER\u00d6MDA JOJKAR<\/a><br><a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/samisk-litteratur-texter-pa-samiska-sprak\/\" data-type=\"page\" data-id=\"12419\">TEXTER P\u00c5 SAMISKA SPR\u00c5K<\/a><br><a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/samisk-litteratur-samiskt-i-ljud-bild\/\" data-type=\"page\" data-id=\"12430\">SAMISKT I LJUD &amp; BILD<\/a><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/lb_samiska-utstallningen_affisch_4.2023.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img decoding=\"async\" width=\"724\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/lb_samiska-utstallningen_affisch_4.2023-724x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12432\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/lb_samiska-utstallningen_affisch_4.2023-724x1024.jpg 724w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/lb_samiska-utstallningen_affisch_4.2023-212x300.jpg 212w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/lb_samiska-utstallningen_affisch_4.2023-768x1086.jpg 768w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/lb_samiska-utstallningen_affisch_4.2023-1086x1536.jpg 1086w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/lb_samiska-utstallningen_affisch_4.2023-480x679.jpg 480w, https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/lb_samiska-utstallningen_affisch_4.2023.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 724px) 100vw, 724px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity\">\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">OM UTST\u00c4LLNINGEN<\/h5>\n\n\n\n<p style=\"font-size:11px\"><em>Utst\u00e4llningen \u201dSamisk litteratur\u201d producerades f\u00f6r Litteraturbanken under 202<\/em>3 av<em> Cai Alfredson, som ocks\u00e5 har skrivit kringtexterna d\u00e4r inget annat anges.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p style=\"font-size:11px\"><em>L\u00e4s mer om den samiska litteraturens historia fr\u00e5n dess gryning till v\u00e5ra dagar i Johan Sandberg McGuinne och Anne Wuolabs specialskrivna presentation <a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/forfattare\/SandbergMcGuinneJ\/titlar\/LitteraturensSapmi\/sida\/1\/etext\">Litteraturens S\u00e1pmi<\/a>.  <br> <br> <br> Alla verk i v\u00e5ra samlingar som \u00e4r relaterade till samisk litteratur eller samisk kultur och historia kan filtreras fram i Biblioteket genom att v\u00e4lja samlingen <a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/bibliotek?keywords=keyword:Sapmi\">\u201dS\u00e1pmi\u201d.<\/a>  <br> <br> Alla texter p\u00e5 samiska spr\u00e5k hittas genom att v\u00e4lja <a href=\"https:\/\/litteraturbanken.se\/bibliotek?avancerat&amp;languages=language:smi\">\u201dSamiska spr\u00e5k\u201d<\/a> under Spr\u00e5k (som finns under Fler inst\u00e4llningar).  <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/body>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samisk litteratur En utst\u00e4llning om S\u00e1pmis litter\u00e4ra historia Den samiska litteraturens historia \u00e4r l\u00e5ng och kantad av b\u00e5de sv\u00e5righeter, motst\u00e5nd och triumfer. Anne Wuolab och Johan Sandberg McGuinne leder oss i sin specialskrivna presentation Litteraturens S\u00e1pmi genom mer \u00e4n 400 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5846,"parent":0,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-12404","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12404"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12719,"href":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12404\/revisions\/12719"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5846"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/litteraturbanken.se\/diktensmuseum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}